هر آنچه که باید درباره هیپوسمی بدانید

هیپوسمی و راه های درمان آن/ love magazine

هیپوسمی زمانی است که فرد بخشی یا تمام حس بویایی خود را از دست می‌دهد. علل شامل آلرژی، عفونت‌ها و برخی داروها است. هیپوسمی همچنین می‌تواند نشانه بیماری‌های دیگری مانند بیماری پارکینسون و چاقی باشد.

دانشمندان می‌گویند که سیستم بویایی انسان که حس بویایی را کنترل می‌کند، می‌تواند بین ۱۰۰۰۰ تا ۱۰۰ میلیارد بوی مختلف را تشخیص دهد. حس بویایی می‌تواند به ایجاد و یادآوری خاطرات کمک کند و می‌تواند به لذت بسیاری از تجربیات روزمره بیفزاید و کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد.

اطلاعات بویایی همچنین نقش مهمی در حفظ امنیت جسمی فرد ایفا می‌کند. از دست دادن حس بویایی می‌تواند خطر عدم توجه به علائم هشدار دهنده مانند بوی گاز، آتش یا غذای فاسد را افزایش دهد. همچنین می‌تواند نشان دهنده یک بیماری جدی‌تر باشد که نیاز به مراقبت پزشکی دارد.

طبق گزارش موسسه ملی بهداشت، ۱۲٪ از بزرگسالان در ایالات متحده تا حدودی حس بویایی خود را از دست می‌دهند. این مشکل با افزایش سن شایع‌تر می‌شود.

علل هیپوسمی چیست؟

علل احتمالی هیپوسمی عبارتند از:

• آلرژی‌ها
• آسیب به سر
• عفونت‌ها مانند آنفولانزا
• توده‌های کوچک به نام پولیپ در بینی یا سینوس‌ها
• انحراف تیغه بینی
• مشکلات مزمن سینوس
• سیگار کشیدن
• عدم تعادل هورمونی
• مشکلات دندانی

برخی از داروها نیز می‌توانند بر حس بویایی تأثیر بگذارند. این موارد عبارتند از:

• چندین آنتی‌بیوتیک از جمله آمپی‌سیلین و تتراسایکلین
• برخی از داروهای ضد افسردگی مانند آمیتریپتیلین
• برخی از آنتی‌هیستامین‌ها مانند لوراتادین

سایر عواملی که می‌توانند در از دست دادن حس بویایی نقش داشته باشند عبارتند از:

• قرار گرفتن طولانی مدت در معرض مواد شیمیایی خاص
• سیگار کشیدن
• استفاده از مواد مخدر تفریحی مانند کوکائین
• درمان با اشعه برای سرطان‌های سر و گردن

هیپوسمی همچنین می‌تواند نشانه سایر مشکلات سلامتی از جمله بیماری‌های عصبی زیر باشد:

• بیماری پارکینسون
• اسکلروز متعدد (MS)
• بیماری آلزایمر

یافته‌های یک مطالعه در سال ۲۰۱۳ روی ۵۰ نفر نشان داد که ۴۰٪ از مبتلایان به MS ممکن است حداقل بخشی از حس بویایی خود را از دست بدهند.

کاهش حس بویایی لزوماً به این معنی نیست که فرد به یکی از این بیماری‌ها مبتلا خواهد شد اما برخی از متخصصان پیشنهاد کرده‌اند که آزمایش غربالگری بو می‌تواند به تشخیص زودهنگام کمک کند.

سایر شرایطی که می‌توانند بر حس بویایی تأثیر بگذارند عبارتند از:

• چاقی
• دیابت نوع ۱
• فشار خون بالا
• سوء تغذیه

محققان همچنین دریافته‌اند که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ می‌توانند در تشخیص و تمایز بوها مشکل داشته باشند. یک مطالعه نشان داد که هرچه این افراد در نتیجه آسیب عصبی دیابتی که نوروپاتی دیابتی نامیده می‌شود، مشکلات بیشتری در حس بویایی خود خواهند داشت.

سایر تغییرات در حس بویایی

هیپوسمی از دست دادن جزئی حس بویایی است اما برخی از افراد ممکن است مشکلات دیگری را با این حس تجربه کنند. به عنوان مثال، آنوسمی از دست دادن کامل حس بویایی است.

برخی افراد از بدو تولد دچار آنوسمی هستند اما گاهی اوقات می‌تواند ناشی از آسیب به سر، مشکل در مجاری بینی مانند بیماری التهابی مزمن بینی یا سینوس یا عفونت ویروسی شدید دستگاه تنفسی فوقانی باشد.

انواع دیگر اختلال بویایی عبارتند از:

پاروسمی: زمانی که درک بوها مختل می‌شود، بنابراین بوهایی که قبلاً خوشایند بودند، ناخوشایند به نظر می‌رسند یا شدت یک بو تغییر می‌کند.

فانتوسمی: زمانی که فرد معتقد است می‌تواند چیزی را بو کند اما در واقع آن بو وجود ندارد.

هیپوسمی که ناشی از آلرژی فصلی یا سرماخوردگی است، معمولاً بدون درمان بهبود می‌یابد اما برخی داروها و انواع درمان‌ها برای بازآموزی حس بویایی ممکن است کمک‌کننده باشند.

اگر فردی پس از آسیب سر یا آسیب التهابی قابل توجه به سیستم بویایی، حس بویایی خود را از دست بدهد، ممکن است بهبودی کامل امکان‌پذیر نباشد. طبق گفته بنیاد آنوسمی، تا ۲۲٪ موارد علت مشخصی ندارند.

تشخیص

معاینه فیزیکی ممکن است دلیل هیپوسمی را آشکار کند. اگر فردی بدون هیچ دلیل واضحی شروع به از دست دادن توانایی بویایی خود کند، باید به پزشک مراجعه کند، به خصوص اگر این تغییر ناگهانی و شدید باشد.

پزشک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد. آنها مجاری بینی، سینوس‌ها و ساختارهای اطراف آن را بررسی می‌کنند. آنها همچنین در مورد سابقه پزشکی فرد، به ویژه مشکلات تنفسی فوقانی و اینکه آیا علائم دیگری را تجربه می‌کند یا خیر سوال خواهند کرد.

متخصص گوش و حلق و بینی ممکن است آندوسکوپی بینی انجام دهد که در آن یک لوله بلند و نازک با دوربین را وارد بینی فرد می‌کنند تا حفره‌های بینی و سینوس را بررسی کنند.

پزشک به دنبال علائم زیر خواهد بود:

• تورم
• خونریزی
• چرک
• رشدهایی که می‌توانند نشان دهنده پولیپ یا تومور باشند
• انسداد
• بزرگ شدن ساختارهای بینی
• انحراف تیغه بینی

اگر این آزمایش‌ها علتی را نشان ندهند، پزشک ممکن است اسکن MRI را برای ارزیابی مناطقی از مغز که بوها را تشخیص می‌دهند، توصیه کند.

آزمایش خراش و بو یا آزمایش‌هایی با “Sniffin’ Sticks” می‌تواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دهد که آیا فرد دچار آنوسمی یا هیپوسمی است یا خیر. در موارد هیپوسمی، این آزمایش‌ها میزان از دست دادن بویایی را اندازه‌گیری می‌کنند.

راه های درمان

گزینه‌های درمانی شامل دارو، جراحی و هرگونه درمان لازم برای یک بیماری زمینه‌ای است. پزشک ممکن است برای موارد زیر جراحی را توصیه کند:

• پولیپ بینی
• انحراف تیغه بینی
• سایر مشکلات ساختاری

آنها ممکن است داروهایی مانند استروئیدها و آنتی هیستامین ها را برای آرام کردن هرگونه التهاب ناشی از آلرژی یا عفونت تنفسی تجویز کنند.

کلام آخر

بسیاری از افراد با افزایش سن حس بویایی خود را از دست می‌دهند. این از دست دادن حس بویایی می‌تواند خطر خوردن غذای فاسد و عدم توجه به علائم خطر مانند آتش‌سوزی را افزایش دهد. همچنین می‌تواند نشان دهنده یک مشکل سلامتی باشد که ممکن است نیاز به توجه داشته باشد.

افرادی که شروع به از دست دادن حس بویایی خود می‌کنند باید به دنبال درمان باشند تا اطمینان حاصل شود که این تغییرات باعث مشکلات بهداشتی و ایمنی اضافی نمی‌شوند و برای هرگونه بیماری زمینه‌ای تحت درمان قرار گیرند.