آنچه که باید درباره اختلال شخصیت مرزی و اختلال دوقطبی بدانید

اختلال شخصیت مرزی در مقابل اختلال دوقطبی/ love magazine

اختلال شخصیت مرزی (BPD) و اختلال دوقطبی علائم مشترک زیادی دارند، مانند نوسانات خلقی و رفتار تکانشی. اما در واقع شرایط متفاوتی هستند. BPD یک اختلال شخصیت است، در حالی که اختلال دوقطبی یک اختلال خلقی است.

دکتر ادوارد کیلبن، روانپزشک، توضیح می‌دهد که چرا این دو اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.

اختلال شخصیت مرزی در مقابل اختلال دوقطبی

در اختلال شخصیت مرزی (BPD)، خلق و خو و رفتار در پاسخ به استرس قابل توجه، به ویژه هنگام تعامل با افراد دیگر، به سرعت تغییر می‌کند. BPD بر بسیاری از بخش‌های زندگی فرد تأثیر می‌گذارد. این شامل استفاده از عادات مقابله‌ای ناسالم است که خلاف هنجارهای اجتماعی است و منجر به طیف وسیعی از علائم سلامت روان می‌شود.

دکتر کیلبین توضیح می‌دهد: «اختلال شخصیت مرزی شامل علائم خلقی، اضطراب و روان‌پریشی می‌باشد. در اختلال دوقطبی، علائم خلقی افسردگی یا شیدایی مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا بروز کنند. این علائم پایدارتر و کمتر به عوامل استرس‌زای اجتماعی واکنش نشان می‌دهند.»

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی همچنین می‌توانند تغییرات قابل توجهی در موارد زیر داشته باشند:

• خواب
• گفتار
• انرژی
• فعالیت

او ادامه می‌دهد: «تفاوت اصلی در اینجا این است که اختلال خلقی شامل افسردگی یا شیدایی یا ترکیبی از این دو است. اختلال شخصیت شامل یک الگوی ناسالم مقابله است. این اختلال معمولاً در اوایل زندگی قبل از ۱۸ سالگی ایجاد می‌شود و واقعاً با نحوه برخورد یا تعامل بقیه جامعه با یکدیگر مطابقت ندارد.»

هر کسی این شرایط را به طور متفاوتی تجربه می‌کند. شدت علائم آنها نیز به عوامل مختلفی بستگی دارد. ما علل دقیق اختلال شخصیت مرزی یا اختلال دوقطبی را نمی‌دانیم، اما عوامل خطر احتمالی عبارتند از:

• خطرات ژنتیکی و سابقه خانوادگی اختلال شخصیت مرزی یا اختلال دوقطبی
• استرس محیطی اولیه مانند کودک آزاری یا تروما
• تغییر در ساختار، اندازه یا عملکرد مغز

اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی شامل ویژگی‌های شخصیتی عمیقی است که بر روابط شما و نحوه نگاه شما به خود و دیگران تأثیر می‌گذارد. این اختلال با موارد زیر مشخص می‌شود:

• دشواری در مدیریت احساسات
• تکانشگری
• روابط ناپایدار با خود و دیگران

این احساسات و ویژگی‌ها می‌توانند چنان در هویت فرد ریشه بدوانند که تمایل دارند بر رفتارها، افکار و دیدگاه‌های او نسبت به دیگران تأثیر بگذارند.

دکتر کیلبین می‌گوید: “آنها می‌توانند دچار دوره‌های میکروسایکوتیک شوند که در آن استرس دارند و با واقعیت در ارتباط نیستند اما این دوره‌ها معمولاً خیلی سریع برطرف می‌شوند.”

علائم اختلال شخصیت مرزی

دکتر کیلبین توضیح می‌دهد: «در اختلال شخصیت مرزی، علائم خلقی در همان روز یا ساعت به ساعت به شدت تغییر می‌کنند. یک روز همه چیز می‌تواند خوب باشد و روز بعد همه چیز می‌تواند وحشتناک باشد. این اختلال با اختلال دوقطبی که در آن افسردگی و شیدایی ادامه دارد، متفاوت است.»

سایر علائم اختلال شخصیت مرزی عبارتند از:

• نوسانات مکرر و شدید خلق و خو
• روابط ناپایدار
• احساس پوچی
• ترس از رها شدن
• خشم شدید
• دوره‌های پارانویا یا مشکل کوتاه مدت در درک واقعیت و غیر واقعیت
• تصویر ذهنی تحریف شده شامل احساس شرم، گناه یا پوچی
• رفتارهای تکانشی و خطرناک مانند رانندگی بی‌ملاحظه یا سوء مصرف مواد
• افکار مداوم خودکشی و آسیب رساندن به خود

درمان اختلال شخصیت مرزی

درمان اختلال شخصیت مرزی اغلب داروها را با درمان ترکیب می‌کند. درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی به افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی می‌آموزد که چگونه خود را جای دیگران بگذارند. تمرکز بر درک بهتر احساسات دیگران است تا بتوانند به طور مناسب به آنها پاسخ دهند.

از سوی دیگر، رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT) به شما می‌آموزد که چگونه احساسات خود را پردازش و تنظیم کنید تا بتوانید واکنش عاطفی بهتری ایجاد کنید. این به شما می‌آموزد که چگونه با احساسات ناراحت‌کننده کنار بیایید بدون اینکه فوراً بر اساس آنها عمل کنید.

در عمل، فردی که مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است، ممکن است هفتگی با یک درمانگر به صورت انفرادی ملاقات کند. آنها همچنین DBT را در یک محیط گروه درمانی خواهند داشت که در آن افراد احساسات خود را به اشتراک می‌گذارند و آن احساسات را با هم پردازش می‌کنند.

دکتر کیلبین خاطرنشان می‌کند: “وقتی افراد در این نوع درمان‌ها شرکت می‌کنند، می‌توانند در درازمدت روابط معنادارتر و پایدارتری داشته باشند. آنها همچنین احساس پوچی و تمایل به خودکشی مزمن کمتری دارند. با درمان، افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی می‌توانند واقعاً بر این علائم غلبه کنند و زندگی معناداری داشته باشند.”

اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی یک اختلال خلقی است که باعث تغییر شدید بین افسردگی و شیدایی می‌شود. در طول دوره‌های افسردگی، شما معمولاً احساسات زیر را دارید:

• ناامیدی
• خستگی شدید
• کمبود انگیزه

در طول دوره شیدایی، احساسات شما بالا و شدیدتر می‌شوند و جای خود را به موارد زیر می‌دهند:

• تحریک‌پذیری
• بیش‌فعالی
• افزایش انرژی

اختلال دوقطبی نوع دو نیز شامل دوره‌های شیدایی (به نام هیپومانیا) می‌شود اما به اندازه دوره‌های شیدایی طول نمی‌کشند یا زندگی روزمره را مختل نمی‌کنند.

دکتر کیلبین می‌گوید: «در اختلال دوقطبی، اکثر دوره‌های خلقی افسردگی هستند و به همین دلیل است که بسیاری از افراد مبتلا به دوقطبی ممکن است ابتدا با اختلال افسردگی اساسی تشخیص داده شوند.»

علائم اختلال دوقطبی

در اختلال دوقطبی، خلق و خو معمولاً روزها تا هفته‌ها (نه ساعت‌ها، مانند اختلال شخصیت مرزی) ادامه می‌یابد. علائم اغلب با استرس قابل توجه یا تغییر در الگوهای خواب ایجاد می‌شوند. این علائم شامل علائم افسردگی مانند موارد زیر است:

• بی‌علاقگی به فعالیت‌هایی که قبلاً از آنها لذت می‌بردید (بی‌لذتی)
• گریه زیاد
• مشکل در تمرکز
• تغییر در اشتها
• مشکلات خواب
• افکار یا اقدام به خودکشی

علائم شیدایی شامل موارد زیر است:

• نوسانات مکرر و شدید خلقی
• کاهش نیاز به خواب
• خلق و خوی بالا، سرخوشی یا تحریک‌پذیر
• افکار پرشتاب
• رفتارهای تکانشی
• انرژی و فعالیت حرکتی بیش از حد
• پارانویا یا توهم

دکتر کیلبین توضیح می‌دهد: “تکانشگری که در اختلال شخصیت مرزی مشاهده می‌کنید می‌تواند بسیار شبیه به تکانشگری در اختلال دوقطبی باشد اما تکانشگری در اختلال شخصیت مرزی کاملاً کوتاه مدت است. در اختلال دوقطبی، تکانشگری چیزی است که روز به روز ادامه می‌یابد و اگر درمان نشود می‌تواند برای مدت زمان زیادی ادامه یابد.”

درمان اختلال دوقطبی

درمان اختلال دوقطبی، مشابه اختلال شخصیت مرزی، شامل ترکیبی از دارو و روان‌درمانی است اما با تأکید بیشتر بر داروهایی برای تثبیت خلق و خو.

دکتر کیلبین می‌گوید: «داروها معمولاً برای اختلال دوقطبی بهتر عمل می‌کنند زیرا ما فکر می‌کنیم که این اختلال در مقایسه با اختلال شخصیت مرزی، بیشتر به مواد شیمیایی موجود در مغز مربوط می‌شود. اگر بتوانیم به تثبیت خلق و خوی شما کمک کنیم، جنبه درمانی درمان مؤثرتر می‌شود.»

کدام اختلال بدتر است؟

هم اختلال شخصیت مرزی و هم اختلال دوقطبی با مجموعه‌ای از چالش‌های منحصر به فرد همراه هستند. یکی از دیگری بدتر نیست. هر دو بیماری روانی مادام‌العمر هستند که نیاز به دارو و درمان دارند. همچنین ممکن است هم اختلال شخصیت مرزی و هم اختلال دوقطبی تشخیص داده شوند. در این موارد درمان می‌تواند حتی دشوارتر باشد زیرا این بیماری‌ها می‌توانند یکدیگر را تشدید کنند.

دکتر کیلبین خاطرنشان می‌کند: «اگر اختلال شخصیت مرزی دارید و فکر می‌کنید به اندازه کافی خوب نیستید و هیچ‌کس به شما اهمیت نمی‌دهد، ممکن است فکر کنید که هیچ فایده‌ای در مصرف دارو یا رفتن به درمان وجود ندارد. وقتی مصرف دارو را متوقف می‌کنید و به دلیل اختلال دوقطبی دچار افسردگی یا شیدایی می‌شوید، اوضاع می‌تواند به سرعت پیچیده شود.»

اگر هر یک از علائم یا نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی یا اختلال دوقطبی را در خود مشاهده کردید، با پزشک عمومی یا متخصص سلامت رفتاری وقت ملاقات بگیرید. آنها می‌توانند تشخیص شما را تأیید کنند، به هر سؤالی که دارید پاسخ دهند و کمک لازم را به شما ارائه دهند.